Recht op een zakelijke bankrekening in Europa: waar sekswerkers en creators in België, Nederland, Denemarken en Finland op kunnen terugvallen
België en Denemarken hebben een wettelijk recht op een basisrekening voor ondernemingen, Nederland heeft het aangenomen en Finland werkt aan een wet. Wat dat concreet betekent als een bank je als zelfstandige in de adult-sector weigert, en waar je terechtkunt.
Wie als zelfstandige in de adult-sector werkt, kent het probleem: je staat ingeschreven, je betaalt belastingen, en toch zegt de bank nee tegen een zakelijke rekening. Vaak zonder uitleg. Voor consumenten bestaat in de hele EU al sinds 2016 een recht op een basisbetaalrekening, maar dat geldt alleen voor privégebruik. Voor ondernemingen is er geen Europese regel. Een aantal landen heeft daarom zelf een recht op een zakelijke basisrekening ingevoerd, of is daarmee bezig. Dit artikel zet vier landen naast elkaar waar GloryPay actief is: België, Nederland, Denemarken en Finland. Duitsland en Oostenrijk komen kort aan bod, want daar bestaat zo'n recht niet.
Eén waarschuwing vooraf: een wettelijk recht is nog geen garantie. Overal blijft de antiwitwaswet een weigeringsgrond, en banken moeten je identiteit en je activiteit controleren. Wat de wetten wél doen, is de bank verplichten tot een beslissing binnen een termijn, tot een schriftelijke motivering en tot een klachtenroute. Dat is precies wat bij een stille weigering ontbreekt.
België: de basisbankdienst voor ondernemingen (in werking)
België was er vroeg bij. De wet van 8 november 2020 voerde een basisbankdienst voor ondernemingen in; ze trad op 1 mei 2021 in werking. Omdat de uitvoering vertraging opliep, werd de wet aangepast door de wet van 25 september 2022 en het uitvoeringsbesluit van 16 december 2022, beide gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 16 januari 2023. Sinds dan werkt het systeem in de praktijk.
Wie komt in aanmerking? Elke onderneming die in België gevestigd is en ingeschreven is (of zich inschrijft) in de Kruispuntbank van Ondernemingen, dus ook zelfstandigen in eigen naam.
Hoe werkt het?
- Je moet eerst door drie verschillende banken geweigerd zijn. Een bank die je weigert, moet je gratis het formulier daarvoor bezorgen.
- Daarna dien je een aanvraag in bij de Kamer voor de basisbankdienst van de FOD Economie, via haar onlineformulier.
- De Kamer vraagt advies aan de Cel voor financiële informatieverwerking (CFI) en beslist binnen twee maanden na dat advies. Ze kan extra documenten of risicobeperkende maatregelen vragen.
- Wordt een bank aangewezen, dan heeft die tien werkdagen om de dienst te leveren. De aangewezen bank is een van de systeemrelevante banken in België.
- De basisbankdienst omvat een zichtrekening met betaalkaart: storten, afhalen, overschrijvingen, domiciliëringen en kaartbetalingen. Krediet valt er niet onder. De dienst is niet noodzakelijk gratis; de bank bepaalt de prijs.
De aangewezen bank mag alleen nog weigeren als je al een bruikbare betaalrekening hebt in België of elders in de EU, als de dienst in strijd zou zijn met de antiwitwaswet van 18 september 2017, of als een bestuurder veroordeeld is voor fraude, misbruik van vertrouwen, bedrieglijk bankroet of valsheid in geschrifte.
Waar kun je terecht? Bij een geschil ga je eerst naar de klachtendienst van de bank, daarna naar Ombudsfin, de ombudsdienst voor financiële diensten. In dossiers over de basisbankdienst is het advies van Ombudsfin bindend voor de bank. Vermoed je dat je geweigerd wordt omwille van wie je bent of wat je doet, dan kun je ook een melding doen bij Unia. Unia raadt aan zo veel mogelijk bewijs te verzamelen: e-mails bewaren, een schriftelijke bevestiging vragen na een gesprek, een schermafbeelding maken van een online weigering met de datum erbij. Meer over het Belgische en Nederlandse bankprobleem lees je in ons artikel over een bankrekening openen als sekswerker.
Nederland: wet aangenomen, inwerkingtreding nog niet bekend
Nederland had tot voor kort geen wettelijk recht op een zakelijke rekening. Dat verandert. De Wet chartaal betalingsverkeer en aanpassing van het toepassingsbereik van het bonusplafond (kamerstuk 36.711) gaat in de eerste plaats over contant geld en de zorgplicht van grote banken voor geldautomaten. Via een amendement kreeg de wet er een artikel bij in de Wet op het financieel toezicht: banken die in Nederland zakelijke betaalrekeningen aanbieden, moeten ondernemingen, verenigingen en stichtingen uit de EU met een inschrijving in het Nederlandse handelsregister de mogelijkheid geven om "een basisbetaalrekening in euro's aan te vragen en te gebruiken".
De Tweede Kamer nam de wet op 4 februari 2026 aan met 123 stemmen voor, de Eerste Kamer op 19 mei 2026. In de berichtgeving werden sekswerkers, naast coffeeshops en autobedrijven, uitdrukkelijk genoemd als groep die onder het strengere antiwitwasbeleid "niet zomaar" een rekening kon openen. De Nederlandse Vereniging van Banken benadrukte tegelijk dat de controleplichten blijven: een te hoog witwasrisico, een niet-integere bedrijfsvoering of sanctieschendingen blijven weigeringsgronden.
Belangrijk: de wet treedt in werking bij koninklijk besluit, en op 19 november 2026 is die datum nog niet vastgesteld. Tot dan kun je je er niet op beroepen.
Wat er wél al is: het convenant zakelijke betaalrekening van 16 december 2025 tussen MKB-Nederland, VNO-NCW, Goede Doelen Nederland, VrijwilligerswerkNL, de Betaalvereniging en de Nederlandse Vereniging van Banken. Banken beloven daarin zo transparant mogelijk te zijn over de aanvraagprocedure, de reden van een weigering te geven en afgewezen ondernemers door te verwijzen naar de KVK, die in 2026 een hulppunt opzet met informatie, advies en hulp bij het vinden van een andere aanbieder. Banken streven ernaar 80 procent van de doorverwezen aanvragen met een compleet dossier binnen twee werkweken af te handelen. Het convenant loopt drie jaar en wordt gesteund door De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën. Een convenant is geen wet: het geeft je geen afdwingbaar recht, wel een reden om een motivering en een doorverwijzing te vragen.
Waar kun je terecht? De Rijksoverheid noemt bij een afwijzing: een andere bank proberen, een klacht indienen bij de bank, de rechter en je brancheorganisatie. Daarnaast is er Kifid, het klachteninstituut financiële dienstverlening. Kifid werkt vooral voor consumenten; in april 2026 verplichtte het bijvoorbeeld bunq om een geblokkeerde rekening te herstellen (een zaak zonder band met sekswerk). Of een klacht over een zakelijke rekening bij Kifid terechtkan, hangt af van je situatie; controleer dat op de website van Kifid. Over het Nederlandse startproces voor zelfstandige sekswerkers lees je meer in ons artikel over een bankrekening openen als sekswerker.
Denemarken: de basale erhvervskonto (in werking)
Denemarken voerde eind 2024 een recht op een "basal erhvervskonto" in. Het Folketing nam de wet aan op 19 december 2024 (wet nr. 1666 van 30 december 2024); de regels staan nu in hoofdstuk 4 a van de Lov om betalingskonti og basale erhvervskonti, geconsolideerd als LBK nr. 1462 van 18 november 2025. Volgens het ministerie van Economische Zaken was de wet bedoeld om kleine ondernemers en verenigingen "het gesprek met de bank" makkelijker te maken.
Wat zegt § 13 c?
- Een bank moet een onderneming of vereniging met zetel in Denemarken een basiszakenrekening in Deense kronen aanbieden. Voorwaarde is een band met Denemarken: een bestuurder, een uiteindelijk begunstigde met minstens 25 procent, of de leidinggevende woont in Denemarken.
- De bank beslist zo snel mogelijk en uiterlijk tien werkdagen na een volledige aanvraag.
- Een weigering wordt gratis en schriftelijk gemotiveerd, met vermelding van de klachtenroute.
- De bank mag de rekening niet koppelen aan andere producten.
Weigeren moet de bank als je de gegevens voor het klantenonderzoek onder de antiwitwaswet niet aanlevert, of als er een meldingsplicht voor witwassen ontstaat. Weigeren mag de bank onder meer als je al een Deense betaalrekening hebt, als je geen vereiste vergunning hebt, als je geen reëel belang bij de rekening kunt aantonen, als je eerder ernstig in gebreke bleef tegenover de bank, en als jij of een betrokkene zich "anstødeligt eller til gene" heeft gedragen tegenover andere klanten of personeel van de bank. Die laatste grond, letterlijk "aanstootgevend of tot last", gaat over gedrag tegenover de bank en haar mensen; of een bank ze zou proberen in te zetten tegen een legale activiteit in de adult-sector, is bij ons weten nog niet door het klachtenorgaan beoordeeld. Wij schrijven dat hier bewust neutraal op: het is een vraag voor een jurist of voor het klachtenorgaan zelf.
Waar kun je terecht? Bij Det finansielle ankenævn, de Deense financiële klachtencommissie, die een aparte afdeling voor de basale erhvervskonto heeft. Je moet eerst bij de bank geklaagd hebben en een afwijzing, een onbevredigend antwoord of vijf weken geen antwoord hebben gekregen. De klacht kost 1.000 Deense kronen (incl. btw), die je terugkrijgt als je geheel of gedeeltelijk gelijk krijgt. Je mag in het Deens of in het Engels indienen en hebt geen advocaat nodig.
Finland: wetsontwerp HE 208/2026, gepland voor 1 juli 2027
In Finland geldt het recht op basisbankdiensten vandaag alleen voor natuurlijke personen als consument. De regering heeft met HE 208/2026 een wetsontwerp ingediend dat de wet op kredietinstellingen uitbreidt met een "yrityksen ja yhteisön perusmaksutili", een basisbetaalrekening voor ondernemingen en organisaties. Het recht zou gaan gelden voor micro- en kleine ondernemingen, zelfstandigen met een eenmanszaak (toiminimi), verenigingen en stichtingen. Het ontwerp regelt ook de kenmerken van de rekening en de regels voor opzegging, en geeft de toezichthouder Finanssivalvonta meer informatierechten. De ondernemersorganisatie Suomen Yrittäjät noemde het voorstel op 1 oktober 2026 "een belangrijke hervorming en verbetering".
Voor de bestaande consumentenrekening mag een bank alleen weigeren op grond van de antiwitwaswet of sanctiewetgeving, en moet ze de concrete reden gratis en schriftelijk geven. De parlementaire behandeling loopt nog; de beoogde inwerkingtreding is 1 juli 2027. Tot dan is dit een plan, geen recht.
Waar kun je terecht? Bij FINE, het Finse bureau voor verzekerings- en financieel advies. FINE helpt consumenten, kleine ondernemers en vergelijkbare klanten gratis bij problemen met banken, verzekeraars en beleggingsdiensten en behandelt ook klachten.
Duitsland en Oostenrijk: geen wettelijk recht voor ondernemingen
In Duitsland en Oostenrijk bestaat geen wettelijk recht op een zakelijke rekening. Wat er wel is, is het recht op een Basiskonto voor consumenten. In Duitsland staat dat in het Zahlungskontengesetz (sinds 2016): elke consument met legaal verblijf in de EU heeft recht op een betaalrekening met basisfuncties, de bank beslist binnen tien werkdagen, en bij een weigering kun je de BaFin vragen de beslissing te toetsen. In Oostenrijk regelt het Verbraucherzahlungskontogesetz (ook sinds 2016) hetzelfde voor consumenten. Beide regelingen gelden voor privégebruik door natuurlijke personen; voor je onderneming of je activiteit als creator kun je er geen zakelijke rekening mee afdwingen. Wie in Oostenrijk als creator start, leest meer in ons artikel over zelfstandig worden als creator in Oostenrijk.
Het overzicht in één oogopslag
- België: wettelijk recht, in werking sinds 1 mei 2021, procedure werkend sinds 16 januari 2023. Drie weigeringen, dan de Kamer voor de basisbankdienst. Klachten: Ombudsfin (bindend), Unia bij discriminatie.
- Nederland: wet aangenomen (Tweede Kamer 4 februari 2026, Eerste Kamer 19 mei 2026), inwerkingtreding bij koninklijk besluit nog niet bepaald. Intussen: convenant van 16 december 2025 met motiveringsplicht en doorverwijzing naar de KVK. Klachten: bank, Kifid (vooral consumenten), rechter.
- Denemarken: wettelijk recht, aangenomen op 19 december 2024. Beslissing binnen tien werkdagen, gratis schriftelijke motivering. Let op de weigeringsgrond "anstødeligt". Klachten: Det finansielle ankenævn.
- Finland: wetsontwerp HE 208/2026, beoogde inwerkingtreding 1 juli 2027. Nog geen recht. Advies en klachten: FINE.
- Duitsland en Oostenrijk: geen recht voor ondernemingen; alleen een Basiskonto voor consumenten.
Wat je vandaag al kunt doen bij een weigering
- Vraag de reden schriftelijk. In België, Denemarken en (via het convenant) Nederland hoort de bank die te geven. Een motivering is het startpunt van elke klacht.
- Bewaar alles. E-mails, brieven, de datum van het gesprek, een schermafbeelding van een online afwijzing. Bevestig een mondeling gesprek achteraf per e-mail.
- Volg de officiële route. Eerst de klachtendienst van de bank, dan de ombudsdienst of klachtencommissie van je land. Die diensten zijn er juist voor wie geen advocaat kan betalen.
- Laat je activiteit correct beschrijven. Een legale, ingeschreven activiteit met een duidelijke omschrijving maakt het klantenonderzoek van de bank eenvoudiger. Hoe je je administratie opzet, lees je in ons artikel voor online creators.
Een recht op een rekening lost niet alles op. Ook met een basisrekening staat je rekening op je eigen naam, en die naam ziet je klant bij een overschrijving. Wat je klant precies te zien krijgt, lees je in ons artikel over discreet betaald worden.
En GloryPay?
GloryPay is geen vervanging voor je rechten bij een bank, maar een rekening die gemaakt is voor de adult-sector. Een GloryPay-rekening staat op de naam van je onderneming of je artiestennaam; bij een gewone overschrijving ziet je klant die naam, nooit je persoonlijke naam. Je klant betaalt door de GloryPay-QR-code te scannen met de app van zijn eigen bank, en OnlyFans-uitbetalingen kunnen rechtstreeks op de rekening binnenkomen. GloryPay is beschikbaar voor professionals in België, Nederland, Denemarken, Finland, Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Luxemburg en Zweden; andere landen bekijkt support per dossier. Een rekening openen is gratis, zonder maandelijkse of jaarlijkse kosten, met een minimum van 20 euro en een maximum van 3.000 euro per transactie. Elke aanvraag doorloopt de gebruikelijke identiteitscontrole. Vragen? Neem contact op via onze supportpagina.
Dit artikel is informatief en geen juridisch of fiscaal advies. Wetten en procedures veranderen; controleer de actuele stand bij de genoemde instanties. Status: 19/11/2026.
Bronnen
- Linklaters, "Belgium guarantees basic banking service for undertakings" (mei 2021): wet van 08/11/2020, inwerkingtreding 01/05/2021, rol van Ombudsfin.
- Jubel, "Basisbankdienst voor ondernemingen sinds 16 januari 2023": wet van 25/09/2022, uitvoeringsbesluit 16/12/2022, termijnen, aangewezen banken.
- Forum for the Future, "Basisbankdienst voor ondernemingen in de praktijk" (2023): procedure bij de Kamer voor de basisbankdienst, weigeringsgronden, klachtenroute via Ombudsfin.
- Unia, "Hoe bewijs je discriminatie bij de toegang tot een bankrekening?": bewijs verzamelen en melden.
- Eerste Kamer, dossier 36.711 Wet chartaal betalingsverkeer en stemming van 19/05/2026.
- Accountancy Vanmorgen, "Ondernemers krijgen recht op basisbetaalrekening, maar voegt het wat toe?" (09/02/2026): inhoud van het amendement, stemming Tweede Kamer, standpunt NVB.
- Betaalvereniging Nederland, "New agreements should improve access to business checking account" (16/12/2025) en de tekst van het convenant (pdf).
- Rijksoverheid, "Wat kan ik doen als mijn bedrijf geen zakelijke betaalrekening krijgt?" (bijgewerkt 04/11/2026).
- Kifid, uitspraak 2026-0373 (21/04/2026, bunq).
- Lovguiden, Lov om betalingskonti og basale erhvervskonti, § 13 c (LBK nr. 1462 van 18/11/2025) en LOV nr. 1666 van 30/12/2024.
- Erhvervsministeriet, persbericht van 19/12/2024 (via Ritzau).
- Det finansielle ankenævn, Basic Business Account: how to complain.
- Edilex, samenvatting HE 208/2026 en Suomen Yrittäjät, persbericht van 01/10/2026.
- FINE, Vakuutus- ja rahoitusneuvonta, organisatie.
- Verbraucherzentrale, "Was ist ein Basiskonto?" (stand 29/11/2024).
- Arbeiterkammer Wien, "Basiskonto" (februari 2026, pdf).